1. Apakah pengertian Dam?
   Binatang al-An’am seperti unta, lembu, kambing yang disembelih atau gantinya daripada makanan atau puasa yang dikenakan ke atas mereka yang menuaikan Haji dan Umrah di atas sebab-sebab tertentu
2. Apakah tujuan Dam?
   Dam bertujuan melepaskan diri dari pantang larang ihram bagi seseorang yang sudah berniat ihram tetapi tidak dapat menyelesaikan rukun hajinya atau rukun umrahnya.
3. Berapakah bayaran dam untuk Haji Tamattu' yang ditetapkan oleh LTH?
   LTH telah menetapkan Dam untuk Haji Tamattu' iaitu seekor kambing bernilai SR250.00
4. Bilakah Dam Tamattu’ boleh dilaksanakan?
   Dam Tamattu’ hanya boleh dilaksanakan setelah selesai mengerjakan Umrah Tamattu’ dan penyembelihan dilaksanakan di Tanah Haram Mekkah

5. Bagaimanakah cara mengerjakan Haji Qiran?
   Terdapat dua(2) cara mengerjakan Haji Qiran :
   • Berniat mengerjakan Haji dan Umrah serentak dalam bulan Haji dengan mengerjakan amalan-amalan Haji sahaja.
   • Berniat mengerjakan Umrah sahaja, tetapi sebelum tawaf dia berniat mengerjakan Haji.

6. Sekiranya Hari Tasyrik jatuh pada hari Juma’at, adakah diwajibkan jemaah haji lelaki yang berada di Mina mengerjakan solat Juma’at?
   Tidak boleh, jika dilakukan tidak sah solat Juma’atnya.
7. Adakah disunatkan jemaah haji yang berada di Mina pada malam 10 Zulhijjah untuk bertakbir hari raya sedangkan mereka belum bertahallul Awwal?
   Tidak disunatkan bertakbir hari raya sebelum bertahallul Awwal.
8. Apakah kelebihan ziarah Masjid Nabawi?
   Kelebihan ziarah Masjid Nabawai iaitu :
   • Dapat pahala sunat
   • Sembahyang berjemaah di Masjid Nabawi mendapat gandaan pahala sebanyak 1,000 kali.
   • Melihat kesan sejarah Rasulullah SAW. dan sahabat – sahabatnya memberikan keinsafan serta meningkatkan keimanan dan ketaqwaan terhadap Allah SWT.

9. Apakah hukum seorang jemaah haji menunaikan solat fardu di dalam Masjid nabi setelah melakukan Ziarah Wada’?
   Jemaah haji boleh menunaikan solat fardu di dalam Masjid Nabi sesudah Ziarah Wada’.
10. Pada kebiasaannya jemaah haji akan berangkat ke Arafah pada 8 Zulhijjah untuk wukuf, Bermabit di Muzdalifah pada 10 Zulhijjah dan di Mina untuk melontar iaitu pada 11, 12 dan 13 Zulhijjah, apakah nama hari yang dikenali dalam Islam?
    Hari–hari yang disebut dalam Islam dimusim haji dikenali seperti berikut :
    • 8 Zulhijjah adalah hari Tarwiyah;
    • 10 Zulhijjah iaitu hari Nahar; dan
    • 11, 12 dan 13 Zulhijjah sebagai hari Tasyrik

11. Apakah maksud Tahallul?
    Ertinya melepaskan diri daripada pantang larang dalam masa ihram.
    Tahallul haji terbagi kepada dua (2)
    • Tahallul Awal
    
    Ialah apabila selesai mengerjakan dua dari tiga perkara berikut :
    • Melontar Jamrah al-Aqabah
    • Tawaf rukun dan sa’ie jika sa’ie belum dibuat
    • Bercukur/bergunting
    
    
    • Tahallul Thani
    Ialah apabila selesai mengerjakan ketiga-tiga perkara yang tersebut di atas maka tidak ada lagi semua pantang larang semasa berihram itu.

[Atas]

Mal :

1. Apakah yang dimaksudkan dengan Mal?
   
   • Definisi harta dari segi bahasa
     Mal/harta dari segi bahasa ialah setiap barang yang benar-benar dimiliki dan dikawal (hiyazah) oleh seseorang, sama ada barang itu ‘ain ataupun manfaat. Contoh harta ‘ain adalah seperti emas, perak, binatang dan tumbuh-tumbuhan. Contoh harta manfaat adalah seperti menunggang, memakai dan mendiami rumah. Barang yang tidak dikawal oleh seseorang, tidak dinamakan harta dari segi bahasa. Umpamanya, burung di udara, ikan di dalam air, pokok di hutan dan galian di perut bumi.
   • Definisi harta dari segi istilah
     Sesuatu harta perlu mempunyai 3 unsur iaitu :
     
     • Boleh dikawal (hiyazah)
       Oleh itu sesuatu barang yang tidak boleh dikawal adalah tidak dianggap sebagai harta. Jadi perkara-perkara maknawi seperti pengetahuan, kesihatan, kemuliaan dan kecerdikan tidaklah dianggap harta sebab ia tidak boleh dikawal (hiyazah). Demikian juga dengan sesuatu yang tidak boleh dikuasai seperti udara bebas, panas matahari dan cahaya bulan.
     • Boleh diambil faedah
       Oleh itu sesuatu yang langsung tidak boleh diambil faedah daripadanya seperti daging bangkai, makanan yang sudah rosak ataupun sesuatu yang boleh diambil manfaat daripadanya, tetapi tidak dianggap manfaat oleh manusia, pada kebiasaannya seperti sebiji gandum atau setitik air ataupun secebis tanah maka ia tidak dianggap harta kerana ia tidak bermanfaat secara persendiriannya.
     • Setiap perkara(barang) yang ada harga(nilai)
       Jika dirosakkan maka orang yang merosakkan itu mestilah membayar ganti rugi. Definisi ini telah dijadikan undang-undang. Jadi makna “harta” pada pandangan undang-undang ialah setiap perkara yang mempunyai nilai harta.

2. Apakah jenis-jenis harta yang terangkum dalam harta sumber am ini?
   
   • Harta Pusaka
   • Wasiat
   • Sedekah
   • Derma Perseorangan
   • Wang Riba
   • Insurans
   • Luqatah
   • Barang tercicir yang dijumpai

   • Fidyah
   • Denda yang dikenakan ke atas orang yang meninggalkan puasa wajib atas sebab-sebab tertentu ataupun kerana sengaja melewatkan puasa ganti (qada’) bulan Ramadhan

   • Kifarah
   • Menurut syara’ adalah menutup/menampung dosa yang wujud hasil dari ketelanjuran melanggar sumpah(denda).

   • Hutang Lapuk
   • Hutang yang tidak berbayar kerana sebab-sebab tertentu seperti mati/hilang/bankrap/gila/tidak dituntut oleh pewaris.

   • Hasil Sewaan
   • Pendapatan daripada harta yang disewakan oleh Majlis Agama Islam Negeri kepada individu/syarikat dan lain-lain.

   • Pelaburan
   • Wang(modal) yang dilaburkan dalam sesuatu perniagaan.

   • Nazar
   • Janji/sumpah untuk melakukan sesuatu perkara dan apabila tercapai hajat, kaul, niat dan perlu membayar(melepaskan, menunaikannya).

   • Lain-lain harta yang berpotensi termasuk dalam skop sumber am.

3. Adakah Bahagian Mal, Jabatan Wakaf, Zakat & Haji (JAWHAR) juga mengendalikan urusan terimaan dan serahan harta sumber am?
   Tidak, Bahagian Mal JAWHAR tidak mengendalikan urusan terimaan dan serahan harta sumber am kerana urusan tersebut adalah dikendalikan oleh pihak Baitulmal atau Majlis Agama Islam Negeri-Negeri (MAIN). Peranan Bahagian Mal JAWHAR hanya menyelaras segala urusan pentadbiran dan pengurusan Baitulmal di seluruh Malaysia, dan membantu dalam membangunkan harta-harta ini. Justeru, segala urusan terimaan dan serahan harta Mal boleh dirujuk kepada Baitulmal MAIN di setiap negeri masing-masing. Alamat dan nombor telefon Baitulmal MAIN di seluruh Malaysia boleh dirujuk pada laman web JAWHAR.
4. Apa itu harta pusaka?
   Menurut Kamus Dewan, Pusaka adalah harta benda yang ditinggalkan oleh orang yang telah meninggal dunia (untuk diwarisi oleh keluarganya), dalam bahasa Arab, Pusaka dipanggil Al Irth, Al Wirth atau Al Wirathah yang dalam bahasa Melayu dipanggil warisan. Menurut Syara’ harta warisan atau mirath ialah harta benda peninggalan orang yang telah meninggal dunia yang menjadi hak mutlak ahli warisnya untuk diagih-agihkan di kalangan mereka yang berhak.
5. Siapa yang berhak menerima harta pusaka?
   Orang yang berhak menerima harta pusaka dalam Islam disebabkan tiga perkara iaitu :
• Pertalian Darah
  Atau disebut juga sebagai Qarabah, yakni ahli keluarga yang terdekat.
• Perkahwinan
  Adalah seorang lelaki dan perempuan menjalinkan perkahwinan yang sah, maka kedua-duanya berhak saling mewarisi. Isteri berhak mendapat pusaka dari suaminya yang meninggal dan sebaliknya, Kerana mereka berhak menjadi pewaris dengan sebab perkahwinan.
• Wala’
  Adalah kekerabatan yang terjadi kerana seseorang membebaskan seseorang hamba sahaya. Orang yang telah membebaskan hamba akan menjadi wala’ kepada bekas hamba dan berhak mendapatkan harta pusaka daripadanya. Rasulullah bersabda S.A.W bersabda yang artinya; “Hak wala’ itu hanya bagi orang yang telah memerdekakan hamba”(Muttafaq Alaih).
6. Siapakah orang yang tidak berhak menerima Harta Pusaka?
   Ada tiga golongan yang tidak berhak atau terlarang dari menerima harta pusaka si mati walaupun seseorang itu termasuk dalam Ashabul Mirath atau orang yang berhak menerima pusaka :
• Pembunuh si Mati
  Jika si mati dibunuh, pembunuhnya tidak berhak menerima harta pusaka daripada orang yang dibunuhnya sekalipun pembunuhnya itu ahli warisnya. Rasulullah bersabda yang erti : “Barangsiapa yang membunuh seseorang, maka si pembunuh itu tidak boleh mewarisinya, walaupun yang mati itu tidak punya ahli waris selain si pembunuhnya, walaupun yang mati itu bapa atau anak kepada si pembunuhnya. Bagi pembunuh tiada ada hak mewarisi “ (H.R. Ahmad)
• Berlainan Agama
  Jika ahli waris berlainan agama dengan si mati, maka dia terhalang dari mendapatkan harta pusaka si mati. Rasulullah S.A.W bersabda yang ertinya : “Orang Islam tidak boleh mewarisi harta orang kafir dan orang kafir tidak boleh mewarisi harta orang Muslim” (Muttafaq Alaih)
• Perhambaan
  Seseorang ahli waris yang menjadi hamba tidak berhak menerima harta pusaka kerana dirinya tidak merdeka, tidak bebas mengurus harta dan diri, bahkan dirinya dan segalanya yang ada padanya adalah milik tuannya. Jadi kalau dia diberikan harta pusaka, harta itu akan menjadi milik tuannya juga.

7. Siapakah yang dikatakan ahli waris?
   Para ahli waris ialah orang-orang yang berhak ke atas harta peninggalan orang yang telah meninggal dunia. Para ahli waris adalah 25 orang, 15 terdiri dari pewaris lelaki dan 10 orang pewaris perempuan.
• Ahli waris dari kalangan lelaki adalah :
• Anak Lelaki
• Bapa
• Suami
• Cucu lelaki dari garis anak lelaki
• Datuk, iaitu bapa kepada bapa
• Saudara lelaki sekandung
• Saudara lelaki seayah
• Saudara lelaki seibu
• Anak saudara lelaki dari saudara lelaki sekandung
• Anak lelaki dari saudara lelaki seayah
• Bapa saudara sekandung
• Saudara lelaki kepada bapa(bapa saudara) yang seayah
• Sepupu lelaki(anak lelaki kepada bapa saudara yang sekandung)
• Sepupu lelaki seayah(anak lelaki kepada saudara bapa yang seayah)
• Orang lelaki yang memerdekakan hamba
• Ahli waris dari kalangan perempuan adalah:
• Anak perempuan
• Cucu perempuan dari anak lelaki
• Ibu
• Isteri
• Saudara (adik-beradik) perempuan sekandung
• Nenek dari garis ibu
• Nenek dari sebelah ayah
• Saudara perempuan seayah
• Saudara perempuan seibu
• Perempuan yang memerdekakan hamba
8. Bagaimanakah prinsip pembahagian harta pusaka dalam Islam?
   Allah berfirman yang ertinya :
   Orang - orang lelaki ada bahagian pusaka dari peninggalan ibu bapa dan kerabat (1/3 - sepertiga) dan orang - orang perempuan pula ada bahagian pusaka dari peninggalan ibu bapa dan kerabat (2/3 - dua pertiga) , sama ada sedikit atau banyak dari harta yang ditinggalkan itu ; iaitu bahagian yang telah diwajibkan dan ditentukan oleh Allah) (Q.S An Nisa” ayat 7).
9. Apakah yang dimaksudkan dengan surat wasiat? Adakah ia perlu dibuat dengan kehadiran peguam atau sekadar menulis surat yang ditandatangani sendiri sudah memadai?
   Seorang manusia boleh meninggalkan wasiat jika dia mahu hartanya dibahagikan dengan cara tertentu. Faraid hanya digunakan sebagai penyelesaian bila tiada pesanan atau wasiat si mati. Surat wasiat sebaiknya dibuat secara sah dengan bertulis di depan pendaftar supaya ia tidak dipertikaikan waris yang tinggal. Bagaimanapun, jika si mati sempat membuat pesanan yang boleh diterima waris, ia sudah termasuk sebagai wasiat. Umpamanya jika si mati pernah berpesan supaya sebahagian harta disedekah atau diwakaf selepas dia mati. Walaupun dia tidak menulis, umum waris pernah mendengar pesanannya dan ia boleh dikira sebagai wasiatnya.
10. Jika si mati hanya meninggalkan surat (tanpa pengesahan daripada mana-mana peguam atau badan amanah), adakah surat itu boleh dianggap sebagai wasiat?
    Jika si mati meninggalkan surat wasiat tanpa peguam dan warisnya bersetuju menerima itu sebagai wasiat tanpa keraguan, ia boleh dilaksanakan.
11. Bagaimanakah cara membuat permohonan wasiat?
    Orang ramai boleh berurusan dengan Majlis Agama Islam Negeri masing-masing ataupun melantik mana-mana agen korporat seperti Amanah Raya Berhad (ARB) sebagai pembuat dan pelaksana wasiat dengan mengisi borang khas yang telah disediakan oleh majlis / agen tersebut.
12. Apakah yang dimaksudkan dengan fidyah?
    Fidyah ialah denda yang dikenakan ke atas orang yang meninggalkan puasa wajib atas sebab-sebab tertentu ataupun kerana sengaja melewatkan puasa ganti (qada’) bulan Ramadhan. Ia merupakan satu kadar tertentu yang wajib dikeluarkan sebagai suatu pemberian sebahagian daripada harta (makanan) kepada fakir miskin.
13. Bagaimanakah perkiraan kadar bayaran fidyah?
    Kadar bayaran fidyah bagi satu hari puasa yang ditinggalkan adalah memberi sedekah dalam kadar satu cupak makanan asasi penduduk sesebuah negara samada daripada beras, gandum atau seumpamanya.
14. Di manakah tempat / kaunter yang membolehkan orang ramai membayar fidyah?
    Fidyah boleh dibayar di Majlis Agama Islam Negeri (MAIN) masing-masing atau boleh dibayar terus kepada fakir miskin. Misalnya, di Wilayah Persekutuan, bayaran fidyah adalah di Baitulmal, Majlis Agama Islam Wilayah Persekutuan (MAIWP).
15. Apakah yang terjadi kepada Wang Fidyah selepas dibayar kepada Majlis Agama Islam Negeri (MAIN)?
    Di Baitulmal, Majlis Agama Islam Wilayah Persekutuan (MAIWP), hasil kutipan bayaran fidyah akan dimasukkan ke dalam Akaun Amanah Fidyah Majlis Agama Islam Wilayah Persekutuan sebelum diagihkan kepada fakir miskin.
16. Adakah sama perkiraan bayaran fidyah di negeri-negeri?
    Kadar fidyah di setiap negeri adalah berbeza-beza mengikut perkiraan timbangan beras negeri-negeri tersebut. Misalnya, di negeri Selangor kadar timbangan satu cupak itu ialah 900gram bersamaan dengan RM1.10 sehari. Manakala kadar di Wilayah Persekutuan ialah RM1.18 sehari.
17. Apakah sebab-sebab seseorang itu dikenakan fidyah?
    Terdapat beberapa sebab yang menyebabkan seseorang itu dikenakan fidyah, iaitu:
• Orang yang uzur menunaikan puasa wajib (mereka yang sakit tenat dan tidak mempunyai harapan untuk sembuh, atau orang tua yang tidak mampu berpuasa);
• Perempuan hamil (yang bimbang keselamatan bayi dalam kandungannya);
• Ibu yang menyusukan anak (bimbang akan memudaratkan bayinya);
• Orang yang telah meninggal dunia (hendaklah disempurnakan oleh warisnya);
• Orang yang melambatkan qada’ puasa sehingga melangkah ke tahun berikutnya.
18. Apakah maksud Hibah?
    Hibah (pemberian) mencakupi hadiah dan sedekah. Kerana hibah, sedekah, hadiah, dan ‘atiyyah membawa makna yang hampir sama. Jikalau memberi sesuatu kepada orang yang memerlukan dengan tujuan mahu mendekatkan diri kepada Allah Ta’ala, ini dipanggil sedekah. Jikalau menyampaikan sesuatu kepada orang yang dihadiahkan kerana sesuatu penghargaan dan kasih sayang kepadanya, disebut hadiah atau hibah (pemberian). ‘Atiyyah pula ialah pemberian di kala sakit. Hibah di dalam istilah syara’ ialah satu 'aqad yang dapat memindah milik sesuatu tanpa perlu menukar ganti, kerana dibuat secara sukarela.
19. Apakah hukum seseorang yang menggunakan wang ‘interest’ atau wang bunga ?
    Hukum menggunakan wang ‘interest’ atau wang bunga yang diberikan oleh pihak bank adalah haram kerana ia adalah wang riba yang wajib diserahkan kepada Baitulmal. Penyimpan tidak boleh membelanjakan wang riba itu sama ada bagi tujuan kebajikan secara umum atau khusus. Ini adalah berdasarkan firman Allah S.W.T. dalam surah Ali-Imran ayat 130:
    
    Maksudnya : Wahai orang-orang yang beriman! Janganlah kamu makan atau mengambil riba dengan berlipat-lipat ganda, dan hendaklah kamu bertaqwa kepada Allah supaya kamu berjaya.
    
    (Ali-Imran: Ayat 130).
    
    Oleh itu, untuk menentukan dengan tepat pengagihan atau penggunaan wang riba itu, hendaklah ia diserahkan kepada Baitulmal sesuai dengan sifatnya sebagai pentadbir am harta umat Islam.

[Atas]

Wakaf :